Bioróżnorodność w zarządzaniu środowiskiem
Program kierunku Bioróżnorodność w zarządzaniu środowiskiem został opracowany tak, aby łączyć wiedzę przyrodniczą, prawną, monitoringową i inwestycyjną z praktycznym przygotowaniem do pracy w obszarze ochrony środowiska. Uczestnicy poznają zagadnienia związane z bioróżnorodnością, formami ochrony przyrody, inwentaryzacją siedlisk i gatunków, monitoringiem środowiska, działaniami minimalizującymi wpływ inwestycji oraz przygotowaniem dokumentacji i opracowań przyrodniczych.
Tok kształcenia został zaplanowany etapowo. Program rozpoczyna się od podstaw ekologii i różnorodności biologicznej, następnie prowadzi przez siedliska Natura 2000, gatunki chronione, monitoring przyrodniczy, zagadnienia związane ze zrównoważonym rozwojem i ESG, a także praktyczne aspekty współpracy z administracją oraz ochrony drzew w procesie inwestycyjnym. Dzięki temu uczestnicy rozwijają kompetencje potrzebne zarówno w pracy terenowej, jak i w analizie, planowaniu oraz przygotowywaniu dokumentacji środowiskowej.
Program kursu obejmuje wykłady, zajęcia praktyczne oraz ćwiczenia terenowe. Został przygotowany tak, aby uczestnicy zdobywali wiedzę nie tylko o samej bioróżnorodności, ale również o sposobach jej rozpoznawania, dokumentowania, monitorowania i uwzględniania w procesach inwestycyjnych, planistycznych i administracyjnych.
Program rozpoczyna się od uporządkowania podstawowych pojęć związanych z różnorodnością biologiczną, ochroną środowiska i przyrody w Polsce oraz wybranych zagadnień ekologicznych ważnych z punktu widzenia praktycznej pracy środowiskowej. Uczestnicy poznają także możliwości zawodowe związane z bioróżnorodnością, formy ochrony przyrody oraz podstawy inwentaryzacji i monitoringu siedlisk i gatunków.
W tym obszarze kurs obejmuje przepisy ochrony środowiska, ocenę oddziaływania na środowisko, obszary Natura 2000, przygotowanie dokumentacji projektowej oraz praktyczne zagadnienia związane z nadzorem przyrodniczym. Uczestnicy poznają rozwiązania minimalizujące wpływ inwestycji na środowisko, takie jak zabezpieczenia drzew, wygrodzenia herpetologiczne, przejścia dla zwierząt, nasadzenia, budki dla ptaków i nietoperzy, systemy odwodnienia czy działania kompensacyjne i monitoring porealizacyjny.
Program obejmuje szczegółowe wprowadzenie do sieci Natura 2000, siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, formularzy SDF, formalnych przedmiotów ochrony oraz zasad wyznaczania obszarów. Ważną częścią tego modułu są metodyki monitoringu siedlisk, ocena stanu zachowania w skali FV, U1, U2 i XX, zdjęcia fitosocjologiczne, formularze obserwacji, kartowanie płatów siedlisk, geotagowanie fotografii oraz wykorzystanie GPS i aplikacji terenowych.
Ten blok dotyczy ochrony gatunkowej roślin, czerwonych list i czerwonych ksiąg gatunków zagrożonych, a także praktycznego rozpoznawania najczęściej spotykanych gatunków chronionych. Uczestnicy uczą się przygotowywać wnioski o odstępstwa od zakazów dla gatunków chronionych, korzystać z atlasów internetowych, aplikacji terenowych i narzędzi AI do identyfikacji gatunków oraz prowadzić inwentaryzację przyrodniczą z wykorzystaniem dokumentacji fotograficznej i śladu GPS.
Program rozwija również tematykę bioróżnorodności w kontekście zrównoważonego rozwoju, ESG oraz raportowania. Uczestnicy poznają znaczenie bioróżnorodności w działalności biznesowej, ryzyka wynikające z jej nieuwzględniania, podstawowe metody oceny wpływu działalności gospodarczej na środowisko, działania ograniczające ten wpływ oraz aktualne otoczenie regulacyjne, w tym Strategię UE na rzecz bioróżnorodności 2030, Zielony Ład, Taksonomię UE, Fit for 55 czy dyrektywę CSRD.
W tym module uczestnicy poznają podstawy prawne, cele i zadania Państwowego Monitoringu Środowiska, a także praktyczne zasady monitoringu gatunków i siedlisk przyrodniczych. Program obejmuje zakres badanych parametrów, częstotliwość monitoringu, stosowaną skalę ocen, wskaźniki kardynalne, stanowiska monitoringowe oraz wypełnianie formularzy obserwacji siedlisk i gatunków.
Program przygotowuje także do współpracy z administracją oraz tworzenia opracowań przyrodniczych. Uczestnicy poznają kompetencje organów ochrony środowiska i przyrody, zasady współpracy z urzędami, podstawowe akty prawne, a także uczą się redagować pisma urzędowe, analizować ogłoszenia i przetargi oraz tworzyć logiczne i poprawne opracowania środowiskowe.
Końcowa część programu dotyczy roli drzew w środowisku miejskim i w projektach inwestycyjnych. Uczestnicy poznają ekologiczne i ekonomiczne funkcje drzew, regulacje prawne związane z ochroną zieleni, obowiązki inwestora, przykłady skutecznych polityk zieleni miejskiej oraz podstawy oceny i diagnostyki drzew. Program obejmuje również innowacyjne technologie i urządzenia wspierające planowanie, ochronę i interpretację stanu drzew w praktyce.
Całość programu została ułożona tak, aby przygotować uczestników do świadomego działania na styku ochrony przyrody, inwestycji, administracji i nowoczesnego zarządzania środowiskiem. To kierunek dla osób, które chcą rozumieć bioróżnorodność nie tylko jako wartość przyrodniczą, ale także jako realny element decyzji terenowych, planistycznych i zawodowych.